خطا
  • JUser: :_بارگذاری :نمیتوان کاربر را با این شناسه بارگذاری کرد: 235

H-index چیست؟ چگونه محاسبه می شود؟

H-index چیست؟ چگونه محاسبه می شود؟ - 2.9 out of 5 based on 8 votes
8 Votes2.95 

H-Index، شاخصی برای ارزیابی علمی پژوهشگران است که میزان تأثیر گذاری آن ها را در پیشبرد علم نشان می دهد. این شاخص در حال حاضر به عنوان بهترین معیار موجود در ارزیابی علمی افراد به کار برده می شود. در این مقاله قصد داریم تا به معرفی شاخص H و نحوه محاسبه آن، پایگاه های ارائه کننده و تقاوت های آن ها، و در نهایت انتقادات وارد بر این شاخص به عنوان یک معیار برای ارزیابی فعالیت های علمی یک محقق بپردازیم.


H-index چیست و به چه صورت محاسبه می شود؟


H-index یا شاخص H، اولین بار توسط Jorge E. Hirsch که یک فیزیکدان دانشگاه کالیفورنیای جنوبی است به عنوان ابزاری جهت ارزیابی کیفی تحقیقات علمی پژوهشگران ارائه شد. این شاخص برای یک پژوهشگر عبارت است از H تعداد مقاله ارائه شده توسط وی، که به هر کدام حداقل H بار استناد شده باشد [1]. برای مثال اگر 5 مقاله از کل مقالات منتشر شده توسط یک محقق، هر کدام حداقل 5 بار به عنوان مرجع در مقالات دیگر مورد استفاده قرار گرفته باشد، شاخص H آن محقق برابر 5 است. بنابراين H-index نتيجه تعادل بين تعداد مقالات و استنادات است.

 

h-index 

 

Hirsch که خود شاخص H برابر 55 دارد، معتقد است یک «دانشمند موفق» باید پس از 20 سال تلاش علمی-پژوهشی شاخص H بیشتر از 20 داشته باشد. این شاخص می بایست برای یک «دانشمند برجسته»، 40 و برای یک «دانشمند بی نظیر» برابر با 60 در طی 20 سال باشد [2].

 


کاربرد و اهمیت H-Index برای محققین


اين شاخص به منظور ارتقاي ساير شاخص‌هاي اندازه‌گيري علم مانند تعداد كل مقالات و تعداد كل استنادات طراحي شده است تا محققان تأثيرگذار را از آنهايي كه صرفاً تعداد زيادي مقاله منتشر مي‌كنند، متمايز كند.

 

ابزارهای محاسبه H-Index


سه پایگاه اطلاعاتی معروف وجود دارد که شاخص H را محاسبه می کنند. پایگاه های Web of Knowledge و Scopus که نیاز به اشتراک دارند و Google Scholar که این کار را به صورت رایگان انجام می دهد.


Web of Knowledge
شبکه دانش، یکی از پایگاه متعلق به موسسه اطلاعات علمی (ISI) است. یکی از بهترین ابزارها برای محاسبه شاخص H، ابزار Web of Science می باشد که از بخش های Web of Knowledge (WOK) است. این ابزار برای محاسبه شاخص H ، کلیه مقالات یک نویسنده را از ابتدا تا زمان حال مد نظر قرار می دهد. در صورتی که از طریق دانشگاه یا حساب شخصی به این پایگاه دسترسی داشته باشید، می توانید به راحتی با جستجوی نام نویسنده مورد نظرتان، H-Index و بسیاری اطلاعات آماری دیگر راجع به وی را در این پایگاه مشاهده کنید.


Scopus
این پایگاه اطلاعاتی که متعلق به انتشارات الزویر است یکی دیگر از پایگاه هایی می باشد که شاخص H و بسیاری اطلاعات آماری دیگر را برای نویسندگان مختلف در اختیار شما قرار می دهد. نکته ای که در مورد این پایگاه باید بدانید این است که تنها مقالات سالهای 1995 به بعد را که در این پایگاه ثبت شده اند، برای محاسبه شاخص H مد نظر قرار می دهد.


Google Scholar
این ابزار که برای شرکت گوگل می باشد، رایگان بوده و شما می توانید به راحتی با ثبت یک حساب کاربری در گوگل شاخص H خود را محاسبه کنید. در مورد این ابزار، باید به این نکته توجه کرد که به دلیل مد نظر قرار دادن طیف وسیعی از مقالات در محاسبه شاخص H (حتی مقالاتی که به صورت رایگان در اینترنت وجود دارند و در مجلات معتبر منتشر نشده اند)، به اندازه ابزار های دیگر دقیق نیست اما از آنجا که ابزاری رایگان بوده و نرم افزار های زیادی برای استفاده از آن وجود دارد، مناسب است. Publish or Perish و Scholar H-Index Calculator دو نرم افزار خوب می باشند که برای محاسبه این شاخص از اطلاعات گوگل اسکولار استفاده می کنند.


تفاوت در شاخص های محاسبه شده پایگاه های مختلف
برای محققینی که سال های بسیاری را به پژوهش اختصاص داده اند، شاخص های H محاسبه شده در پایگاه های مختلف می تواند تفاوت قابل توجهی داشته باشد. این تفاوت از عواملی ناشی می شود که به برخی از آن ها پیش تر اشاره گردید. برخی از مهمترین عوامل را می توان به صورت زیر بر شمرد:
• تفاوت در بازه زمانی انتشار مقالات برای محاسبه شاخص: از آن جایی که پایگاه اسکوپوس برای محاسبه شاخص H، مقالات فهرست شده از سال های 1995 به بعد این پایگاه را مد نظر قرار می دهد، عملا مقالات که قبل از این سال منتشر شده اند، نادیده گرفته می شوند. حال آنکه ممکن است همان مقالات به دفعات مورد استناد قرار گرفته باشند. بنابراین اثر این تفاوت بیشتر در پایگاه اسکوپوس خود را نشان می دهد.
• تفاوت در پوشش مقالات: گاهی ممکن است یک مقاله به دلایل مختلفی در یک پایگاه ثبت نشده باشد. البته اثر این تفاوت معمولا زیاد نیست. به علامه شما می توانید با امکاناتی که در Scopus و WOK وجود دارد، تقاضای تغییرات در مقاله های خود را بدهید. بدین ترتیب این پایگاه ها پس از بررسی، مقالات و یا تعداد استناد های مد نظر شما را کم و یا زیاد خواهند کرد.
• تفاوت در تعداد مقالات و مشابهت های اسمی: در پایگاه های Scopus و WOK هر نویسنده برای خود یک صفحه دارد و کلیه اطلاعات مربوط به وی در آن ثبت می شود به طوری که احتمال جابجایی تحقیقات پژوهشگران به صفر تمایل می کند. از طرفی هر مقاله منتشر شده تنها یک بار در این پایگاه ها ثبت می شوند. حال آنکه در گوگل اسکولار اینگونه نیست. در صورت وجود مشابهت اسمی، امکان تداخل وجود دارد و این گاهی باعث ایجاد تفاوت در نتایج می شود. همچنین ممکن است یک مقاله دو یا چند بار در اسکولار فهرست شده باشد. این امر در شرایط خاص می تواند باعث افزایش و یا کاهش کاذب شاخص H شود.

 


برخی انتقادات وارد بر H-Index


اگر چه شاخص H در حال حاضر مهمترین معیار برای ارزیابی پژوهشگران به شما می رود، اما از سال 2005 تا کنون انتقاداتی بر آن وارد شده که برخی از آن ها را عنوان می کنیم.
• این شاخص تعداد نویسندگان یک مقاله و سهم آن ها در پژوهش را مد نظر قرار نمی دهد.
• این شاخص محدودیت های موجود در تعداد ارجعات زمینه های مختلف علمی و مجلات مختلف را مد نظر قرار نمی دهد. برخی رشته های علمی و به تبع آن برخی مجلات، محدودیت ها و شیوه های مختلفی برای استناد مقالات دارند، گاهی دیده می شود یک مقاله چند صد رفرنس دارد اما مقاله ای در زمینه علمی دیگر تعداد رفرنس های به مراتب کمتری دارد که این ناشی از تفاوت مجلات و رشته های علمی است.
• شاخص H محدود به تعداد مقالات منتشر شده است. به عبارت دیگر اگر یک محقق تعداد محدودی مقاله داشته باشد که به دفعات بسیار ارجاع داده شده اند، شاخص H بالایی نخواهد داشت.
• شاخص H متن ارجعات را مورد بررسی قرار نمی دهد. برای مثال در یک مقاله ممکن است به مقالات زیادی استناد شده باشد، اما از بسیاری تنها یک جمله از آورده شود و محوریت پژوهش تنها بر چند مقاله خاص باشد.
• این شاخص خود ارجاعی را نیز مد نظر قرار می دهد. به این ترتیب یک محقق می تواند بار ها به تحقیقات پیشین خود استناد کند و این استناد ها در شاخص H وی تاثیر می گذارند. البته در WOK می توان خود ارجاعی را حذف کرد.

 

منابع


1. Hirsch, J.E., An index to quantify an individual's scientific research output. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United states of America, 2005. 102(46): p. 16569.
2. Ball, P., Index aims for fair ranking of scientists. Nature, 2005. 436(7053): p. 900-900.

 

منبع: تراپیپر

 

مطالب منتحب

کارگاه روش تحقیق
از پروپوزال تا پایان نامه (مراحل، راهنمایی های لازم و فرم های مربوطه)

در طول دوره تحصیلی داکترای عمومی دندانپزشکی، هر دانشجو باید یک پایان نامه بنویسد. هشت واحد در قالب چهار رساله برای پایان نامه در نظر گرفته شده است. در این بخش راهنمایی هایی که برای گذراندن هریک از این واحدهای درسی لازم است، به صورت مفصل ارائه می شود. همچنین مطالبی نیز در مورد نحوه چاپ مقاله و گرفتن نمره کامل نیز آورده شده است.

Read More

Impact Factor یا عامل تاثیر چیست؟

(برای دسترسی به IF مجلات دندانپزشکی ISI اینجا را کلیک کنید.)

 
در این مقاله ضمن تعریف impact factor، نحوه محاسبه و نکاتی درباره اعتبار و نحوه استناد به آن توضیح داده می شود.

Read More

تشویقی مقالات (مبلغی که بابت انتشار هر مقاله توسط دانشگاه پرداخت می شود)

در این بخش مبلغی که توسط معاونت پژوهشی دانشگاه در ازاء چاپ مقاله به نویسندگان به عنوان تشویقی داده می شود و را دریافت آن نوشته شده است.

Read More

چگونه یک مقاله مقاله مروری بنویسیم (مقاله آموزشی)

در این بخش، یک مقاله آموزشی که در آن نحوه نوشتن مقاله مروری و مراحل مختلف کار توضیح داده شده است، برای دانلود قرار دارد.

Read More

راهنمای جامع تحقیقات برای دانشجویان

دفتر استعدادهای درخشان، براساس تجربیات دانشجویان ترم های بالاتر راهنمای زیر را برای کلیه دانشجویان دانشکده تنظیم کرده است.در این بخش این راهنمایی ها به صورت مرحله به مرحله به همراه توضیحات مربوطه، قرار داده شده است.

Read More

آموزش پروپوزال نویسی

(بروز رسانی در 11 خرداد 92)

 در این بخش دو جزوه آموزشی کاربردی به عنوان راهنمای تکمیل پرپوزال پیشنهاد طرح تحقیقاتی برای دانلود قرار داده شده است.

Read More

راهنمای دریافت متن کامل مقالات (Fulltext)

با توجه به مشکلاتی که در حال احضر برای دریافت متن کامل مقالات وجود دارد، در این مقاله سعی کردیم با معرفی راه های مختلف و وبسایت ها، دانشجویان را در زمینه دریافت متن کامل مقالات راهنمایی کنیم.

Read More

medical-proposal

خبرنامه دفتر استعدادهای درخشان

خبرنامه سایت، شامل آخرین اخبار مربوط به استعدادهای درخشان و تازه های آموزشی و پژوهشی وبسایت برای دانشجویان و اهالی پژوهش است. تعداد ایمیل های ارسالی یک یا دو ایمیل در ماه است و شما هر زمانی که بخواهید میتوانید ایمیل خود را از لیست حذف کنید.


برای اشتراک خبرنامه ایمیلتان کافی است



تماس با ما

آدرس: تهران، ولنجک، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دانشکده دندانپزشکی، طبقه پنجم، دفتر استعدادهای درخشان Website:GTDS.ir Email:admin at GTDS dot ir

همچنین می تواندید از طریق فرم تماس با ما مکاتبه کنید.